De impact van het geplande windturbinepark
Temidden van onze 3 dorpskernen, Lichtaart, Tielen en Poederlee wil STORM 5 windmolens van 202m hoog onder de naam ‘windpark Lille-Kasterlee’ plaatsen.
Het geplande windturbinepark in Lille-Kasterlee heeft grote gevolgen voor de omgeving en haar bewoners. In dit artikel belichten we de belangrijkste aandachtspunten zoals slagschaduw, geluidsoverlast, impact op de natuur, gezondheid, verlies van open ruimte en mogelijke veiligheidsrisico’s.
Slagschaduw: een storende aanwezigheid
Slagschaduw is een veelvoorkomend probleem bij windturbines. De draaiende wieken en wisselende schaduwen veroorzaken een ‘flikkerend effect’ dat als enorm hinderlijk wordt ervaren door omwonenden (zie filmpjes onder). (de filmpjes komen gewoon toevallig uit Dendermonde en Nederland, die tonen niet per se iets aan) In onderstaande figuur zie je dat slagschaduw tot wel 2 km ver kan reiken en daarmee letterlijk onze dorpen, scholen, horecazaken,… overschaduwt . De gele stippellijn (zie onder) weerspiegelt die 2km-lijn; merk op dat zo goed als heel Tielen en Lichtaart en half Poederlee last zal ervaren van die slagschaduw.
Bovenstaande video geeft jullie een idee omtrent het slagschaduweffect in uw woning.
Dit specifieke voorbeeld telt officieel niet als slagschaduw omdat de ruimte zich op de eerste verdieping bevindt. Enkel bij slagschaduw op de begane grond gelden wettelijke limieten en wordt dus rekening gehouden.
Geluid: meer dan alleen een storend geluid
Windmolens maken nu eenmaal geluid. Enerzijds is er het repetitieve zoevende geluid van de wieken, anderzijds het continue zoemende geluid van de generator maar ook laagfrequent geluid zal ons wooncomfort aanzienlijk verstoren. Het gaat dus niet alleen over hoorbaar geluid, maar ook laagfrequent geluid (met name infrasoon geluid) dat als ‘bonzen in het hoofd’, ‘druk op de oren’ of ‘trilling’ wordt ervaren. Geluidstrillingen kunnen tot wel 12 km ver reiken . Onderzoeken en getuigenissen tonen daarbij aan dat langdurige blootstelling aan deze geluiden gezondheidsklachten kan veroorzaken. Voor meer informatie kunt u terecht op Leefbare Energie Vlaanderen.
Onderstaande video komt uit Nederland maar betreft dezelfde windturbines, dezelfde klachten en hetzelfde probleem van een overheid die vasthoudt aan normen die volgens tal van experten niet oké zijn.
Wist je dat een groot deel van de wetgeving (VLAREM II) trouwens door het Europees Hof onwettig werd bevonden? België beroept zich hierbij echter op een nooddecreet en kan hierdoor het besluit van het Europees Hof vrij eenvoudig naast zich neerleggen.
Nog opvallender is echter dat landen waar men reeds veel meer ervaring heeft opgebouwd met windmolens (Denemarken, Duitsland, …) ten gevolge van voortschrijdend inzicht de regelgeving net verstrengt (bv. minimale afstand tot woningen dient 10x de tiphoogte te zijn = 2km in ons geval) terwijl men in Vlaanderen de voorwaarden en regelgeving eerder versoepelt ten gunste van windmolenexploitanten (= 450m in realiteit).
Geluid blijft een moeilijk onderwerp. Wat voor geluid maakt zo’n turbine van 202 meter dan juist?
Enkele leden van STOP Windpark Lille-Kasterlee trokken richting de windmolen op de hoek van de Tielensteenweg en Treskesdijk op het industriegebied van Turnhout om het zelf te ervaren en vast te leggen voor u (zie onderstaande video). Deze windmolen werd ook geplaatst door STORM, exact hetzelfde type en dezelfde hoogte.
Let wel: Op deze video hoor je op het einde, door toedoen van de snelweg, behoorlijk wat achtergrondgeluid. Dit doet het geluid van de molen wat vervagen, maar besef dat het in de velden temidden de windmolens in windpark Lille-Kasterlee muisstil is. Het ‘piepende’ geluid dat je hoort op de bovenstaande video vervaagt op het einde van de video doordat er meer auto’s passeren. In de stilte van het Lichtaarts broek, Cawinkel, Achterlee, Heide, … zal dit geluid echter niet vervagen en enkel maar harder opvallen door de stilte die eigen is aan deze locaties. De impact op uw rust en vooral nachtrust valt dus niet te onderschatten.
Ook door middel van onderstaande video’s proberen we jullie een idee te geven van het geluid dat zo’n molen maakt.
Bovenstaande video werd gemaakt vanop een iets grotere afstand. Let vooral op het ‘zoevende’ geluid.
Let op: wind en achtergrondgeluiden filteren hier nog een aanzienlijk deel van het daadwerkelijke geluid weg.
Bovenstaande video werd een tijdje geleden ’s nachts opgenomen door buurtbewoners in Olen.
We vermelden hierbij wel graag even dat het hier om een ander type windmolen gaat waarbij de geluidsnorm net iets hoger ligt (48 decibel in plaats van 44 decibel) omdat het hier industriegebied betreft en geen woongebied.
Het is daarnaast belangrijk op te merken dat het ‘tonale’ geluid dat je bij de molen in Olen hoort een gevolg is van een ontwerpfout van Vestas. De studies worden uitgevoerd door erkende en gerespecteerde studiebureaus maar blijven calculaties en geen actuele situaties. Die actuele situatie zal er pas zijn als de windmolens er staan. En dan is het te laat… Niemand kan je nu echt zeggen of verzekeren hoe het gaat zijn. Daar is Olen het beste voorbeeld van.
Portugese onderzoekster Mariana Alves-Pereira deed zeer uitgebreid en interessant onderzoeken over infrasoon geluid en de effecten daarvan (https://www.youtube.com/watch?v=2Q7rgDH8M8s).
De belangrijkets conclusie uit deze grafiek is echter dat er ook in de metingen namelijk verschillende dingen mislopen:
- De huidige specifieke Vlarem II normen beschermen niet tegen de belangrijkste hinder die de mensen ervaren. Hinder die voornamelijk wordt veroorzaakt door de lage en zeer lage frequenties en hun variaties, dit alles snel en repetitief. Dit leidt ertoe dat erg veel mensen klachten ervaren maar exploitanten zich kunnen verschuilen achter de normen van het wettelijk kader.
- Bovendien minimaliseert het meten in decibels een groot deel geluid van de windturbines.
- Het wordt windmolenexploitanten dus wel erg gemakkelijk gemaakt om ‘binnen’ het wettelijk kader te blijven.
Nog enkele dingen die belangrijk zijn om te weten:
- Net zoals bij slagschaduw, kan, een verder afgelegen huis meer last hebben dan een dichterbij gelegen huis. Ten gevolge van weerkaatsing kan het zijn dat de afstand van de molen en de geluidslast die je hebt niet recht evenredig zijn. Je kan ook last hebben van geluid wanneer de wind ‘naar’ de molens toe gezogen wordt.
- Er zullen 5 windmolens komen, niet slechts 1. Meerdere molens versterken elkaars geluid behoorlijk wat zal leiden tot meer overlast.
- Zowel het hoorbare geluid als bepaalde geluidsfrequenties die niet hoorbaar zijn voor het menselijk oor, zullen hoe doen ook overlast veroorzaken voor dieren, zowel binnen als buiten.
Impact op de natuur: biodiversiteit onder druk
De beekvallei van de Aa en Kalie is een unieke plek met een rijke biodiversiteit. De komst van een windturbinepark bedreigt deze waardevolle ecosystemen, die reeds onder druk staan door toedoen van droogtes en overstromingen. Het natuurlijk draagvlak in deze regio is al overschreden en verdere belasting kan desastreuze gevolgen hebben.
Bovendien domineren windparken het landschap, wat de natuurlijke schoonheid en recreatieve beleving van het gebied aantast.
Er zal niet meer genoten kunnen worden van de wandel- en fietswegen, vele ontspannende activiteiten en rust die dit gebied ons schenkt en ons zo dierbaar is.
Het zoveel als mogelijk vrijwaren van de openruimtegebieden is daarnaast een essentieel ordeningsprincipe dat kadert In een duurzaam ruimtegebruik. Dit is iets dat je overal kan terugvinden en lezen. Schaarse open ruimte inruilen voor dit windturbinepark lijkt ons dan ook niet ‘the way to go‘.
De beekvallei van de Aa en Kalie is een unieke plek met een rijke biodiversiteit. De komst van een windturbinepark bedreigt deze waardevolle ecosystemen, die reeds onder druk staan door toedoen van droogtes en overstromingen. Het natuurlijk draagvlak in deze regio is al overschreden en verdere belasting kan desastreuze gevolgen hebben.
Bovendien domineren windparken het landschap, wat de natuurlijke schoonheid en recreatieve beleving van het gebied aantast.
Er zal niet meer genoten kunnen worden van de vele ontspannende activiteiten en rust die dit gebied ons schenkt en ons zo dierbaar is.
Het zoveel als mogelijk vrijwaren van de openruimtegebieden is daarnaast een essentieel ordeningsprincipe dat kadert In een duurzaam ruimtegebruik. Dit is iets dat je overal kan terugvinden en lezen. Schaarse open ruimte inruilen voor groene stroom lijkt ons dan ook niet ‘the way to go‘.
Charter Toekomstvisie van de Aa 2040
In 2022 werd door zowel de gemeenten Kasterlee, Lille alsook verschillende omliggende gemeenten én met ondersteuning van de provincie, Boerenbond, VMM en Natuurpunt een charter opgesteld en ondertekend voor het herstel en behoud van de waterkwaliteit, fauna, flora en open ruimte in de vallei van de Aa.
- Er wordt gesteld dat men herstel en/of bescherming van veengebieden wilt met prioriteit voor de veengebieden in effectief overstromingsgevoelig gebied zoals het veengebied tussen de monding van de Kaliebeek en de Laakbeek (exact daar waar de molens zullen komen?!)
- Men zegt de schaarse beschikbare open ruimte te willen behouden, die open ruimte mag niet meer aangesneden worden voor woningen en bedrijvigheid. (Maar voor windmolens wel?!)
- Men wil erop inzetten dat verharding gepaard gaat met ontharding. (Voor de realisatie van het project zal 2.818 m² aan ondoorlatende verharding worden aangelegd?!).
Daarnaast betreft het een landschap dat in de toekomst verbeterd en opgewaardeerd kan worden door mooie plannen en belangrijke ingrepen. De opwaardering van de vistrap, meandering (kronkelend maken van de Aa), natuurherstel, de strijd tegen waterschaarste en droogte, …
De komst van een windpark past ons inziens dan ook totaal niet binnen de plannen van dit charter en doet afbreuk aan de doelstellingen voor alle partijen.
Veiligheid
Windturbines brengen bepaalde veiligheidsrisico’s met zich mee, zoals bijvoorbeeld gondel- en mastbreuk, het afwerpen van rotorbladen, ijsvorming en het vrijkomen van schadelijke stoffen. Incidenten elders onderstrepen de noodzaak om deze risico’s serieus te nemen.
Vooral belangrijk dat bij koude temperaturen en ijsvorming ijspegels kunnen worden afgeworpen die tot enkele honderden meters verder terechtkomen. Wandelen bij vriestemperaturen lijkt in de toekomst dan ook uit den boze of op eigen risico te zijn?
Gezondheid
Windmolens veroorzaken verschillende gezondheidsklachten (duizeligheid, misselijkheid, hartkloppingen) vaak toe te schrijven aan trillingen en laagfrequentie geluid. Dit laag frequent geluid kan daarbij leiden tot tinnitus, onrust, concentratiemoeilijkheden, stress, slapeloosheid, …vooral bij baby’s en jonge kinderen – onze kleinsten en meest kwetsbaren.
Uit verschillende studies blijkt de toename van gezondheidsklachten bij de komst van nieuwe windparken.
Impact op woningen
De nabijheid van windmolens leidt tot waardevermindering van huizen door factoren zoals visuele impact, geluidsoverlast en slagschaduw.
Daarbovenop worden woningen met een vrij uitzicht of in directe nabijheid van windparken (<3km) vaak als minder aantrekkelijk beschouwd door kopers.